Oznaczanie treści AI od 2 sierpnia 2026: kiedy trzeba, jak to zrobić i co grozi za brak
Od 2 sierpnia 2026 roku ten, kto zawodowo tworzy za pomocą AI deepfake, czyli realistyczny obraz, dźwięk albo wideo z AI, które odbiorca mógłby wziąć za prawdziwe, musi wyraźnie ujawnić jego sztuczne pochodzenie najpóźniej przy pierwszym kontakcie odbiorcy z treścią. Samo oznaczenie w metadanych pliku nie wystarczy, a Instagram, TikTok i YouTube mają własne wymogi etykiet.
Oznaczanie treści AI przestało być wyłącznie kwestią dobrego obyczaju. Od 2 sierpnia 2026 roku stosuje się art. 50 rozporządzenia (UE) 2024/1689, czyli aktu o sztucznej inteligencji (AI Act): kto w ramach działalności zawodowej tworzy za pomocą AI deepfake, musi ujawnić, że treść została sztucznie wygenerowana albo zmanipulowana. Równolegle własne etykiety AI wymagają Instagram, TikTok i YouTube.
Poniżej zebraliśmy, kogo i kiedy ten obowiązek dotyczy, jak oznaczyć grafikę, film i nagranie głosu, co mówią regulaminy platform i co grozi za brak oznaczenia. Przepisy i zasady platform sprawdziliśmy w oficjalnych źródłach 30 września 2026 roku.
Co mówi art. 50 AI Act
Artykuł 50 dzieli obowiązki między dostawców, czyli podmioty, które wprowadzają system AI do obrotu pod własną nazwą lub marką, oraz podmioty stosujące, czyli każdego, kto korzysta z systemu AI poza czysto osobistą działalnością pozazawodową.
| Kto | Obowiązek | Przepis | Od kiedy |
|---|---|---|---|
| Dostawca generatora | oznaczyć wyniki w formacie do odczytu maszynowego, tak żeby dało się wykryć, że są sztucznie wygenerowane | art. 50 ust. 2 | 2 sierpnia 2026, a dla systemów wprowadzonych do obrotu wcześniej 2 grudnia 2026 |
| Dostawca czatu albo asystenta AI | poinformować, że rozmowa toczy się z systemem AI, chyba że to oczywiste | art. 50 ust. 1 | 2 sierpnia 2026 |
| Podmiot stosujący | ujawnić, że deepfake został sztucznie wygenerowany albo zmanipulowany | art. 50 ust. 4 | 2 sierpnia 2026 |
| Podmiot stosujący | ujawnić, że tekst publikowany w celu informowania o sprawach interesu publicznego wygenerowała AI, chyba że przeszedł weryfikację człowieka albo kontrolę redakcyjną | art. 50 ust. 4 | 2 sierpnia 2026 |
Termin 2 grudnia 2026 roku dla starszych systemów wprowadziło rozporządzenie (UE) 2026/1744 z 8 lipca 2026 roku, które zmieniło AI Act. Ten okres przejściowy dotyczy wyłącznie oznaczeń maszynowych po stronie dostawców, a nie obowiązków osób publikujących treści. Pełny tekst art. 50 znajdziesz w rozporządzeniu 2024/1689 w EUR-Lex.
Informację trzeba przekazać w jasny i wyraźny sposób, najpóźniej w momencie pierwszej interakcji lub pierwszego stosowania (art. 50 ust. 5). Komisja Europejska wyjaśnia, że deepfake trzeba ujawnić najpóźniej przy pierwszym zetknięciu odbiorcy z treścią.
Czy trzeba oznaczać treści AI? Kiedy tak, a kiedy nie
Nie każda grafika z generatora wymaga etykiety na podstawie AI Act. Obowiązek z art. 50 ust. 4 dotyczy deepfake'ów. Według art. 3 pkt 60 to obrazy, treści dźwiękowe lub wideo wygenerowane albo zmanipulowane przez AI, które przypominają istniejące osoby, przedmioty, miejsca, podmioty lub zdarzenia i które odbiorca mógłby niesłusznie uznać za autentyczne lub prawdziwe.
Komisja Europejska w pytaniach i odpowiedziach do art. 50 (aktualizacja z 24.07.2026) rozkłada to na trzy łączne warunki: duże podobieństwo, odniesienie do czegoś, co istnieje albo mogłoby wiarygodnie istnieć, oraz fałszywe wrażenie autentyczności, oceniane z uwzględnieniem kontekstu i oczekiwań odbiorców.
W praktyce wygląda to tak:
- Przy użyciu zawodowym trzeba oznaczyć: realistyczne zdjęcie albo film z prawdziwą osobą, która mówi lub robi coś, czego nie było; fotorealistyczną postać, którą odbiorca weźmie za człowieka; realistyczną scenę zdarzenia, które się nie wydarzyło; prawdziwe miejsce zmienione przez AI. Komisja jako przykład podaje zdjęcia pustego mieszkania „umeblowanego” przez AI.
- Wystarczy oznaczenie, które nie przeszkadza w odbiorze: deepfake, który jest częścią wyraźnie artystycznego, twórczego, satyrycznego lub fikcyjnego dzieła (art. 50 ust. 4).
- Obowiązek z AI Act nie dotyczy: użycia AI w czysto osobistej działalności pozazawodowej (art. 2 ust. 10) oraz treści wygenerowanych przed 2 sierpnia 2026 roku, choć Komisja zachęca, by oznaczać je także wstecz. Uwaga: gdy z publikacji regularnie masz korzyść ekonomiczną, Komisja traktuje to jako działalność zawodową.
- Tekst: artykuł o sprawach interesu publicznego napisany z pomocą AI nie wymaga etykiety, jeśli przed publikacją merytorycznie sprawdził go człowiek z odpowiednią wiedzą albo redakcja, a ktoś ponosi za niego odpowiedzialność redakcyjną. Samo poprawienie pisowni się nie liczy.
Ilustracja wyraźnie nierealistyczna, na przykład w stylu kreskówki, zwykle nie wywołuje wrażenia autentyczności, więc z reguły nie jest deepfake'iem. Platformy społecznościowe mają jednak własne progi, opisane niżej.
Jak oznaczyć treści AI: praktyczne wzory
Oznaczenie ma być widoczne albo słyszalne dla człowieka bez żadnych narzędzi. Komisja podkreśla, że osoba publikująca deepfake nie może opierać się wyłącznie na znaczniku maszynowym, który w pliku zostawił dostawca generatora.
| Rodzaj treści | Gdzie umieścić oznaczenie | Przykład |
|---|---|---|
| Zdjęcie, grafika | napis na obrazie, dodatkowo w opisie posta | „Obraz wygenerowany przez AI” |
| Film | napis na ekranie od pierwszej sekundy oraz w opisie | „Wideo wygenerowane przez AI” |
| Film z częścią zmienioną | napis przy zmienionym fragmencie i w opisie | „Twarz prezentera zmieniona przez AI” |
| Nagranie głosu, podcast | komunikat na początku nagrania | „Głos w tym nagraniu wygenerowała AI” |
| Karuzela | oznaczenie na pierwszej grafice | „Grafiki wygenerowane przez AI” |
Komisja udostępniła też bezpłatne unijne ikony do oznaczania treści AI w trzech odmianach: podstawowej, dla treści w całości wygenerowanych i dla treści częściowo zmienionych. Ich użycie jest dobrowolne i samo nie przesądza o zgodności z prawem. Według Komisji ikona działa lepiej z krótkim podpisem i powinna pozostać widoczna także po udostępnieniu albo pobraniu treści.
Zasady platform: Instagram, TikTok i YouTube
Regulaminy platform obowiązują niezależnie od AI Act i dotyczą każdego konta, także prywatnego. Stan na 30 września 2026 roku:
| Platforma | Co trzeba oznaczyć | Jak | Źródło |
|---|---|---|---|
| fotorealistyczny film i realistycznie brzmiący dźwięk utworzone lub zmienione cyfrowo, także przez AI; obrazów nie trzeba, ale Instagram może je oznaczyć sam | przełącznik „Dodaj etykietę AI” przy publikacji; w edycji profilu przełącznik „Profil wygenerowany przez AI” | Centrum pomocy Instagrama | |
| TikTok | treści wygenerowane przez AI albo znacząco edytowane, które przedstawiają realistycznie wyglądające sceny lub osoby | etykieta AI; treść bez niej TikTok może usunąć, ograniczyć albo oznakować sam | Zasady społeczności TikToka |
| YouTube | realistyczne treści, w których prawdziwa osoba mówi lub robi coś, czego nie zrobiła, zmieniony materiał z prawdziwego wydarzenia lub miejsca albo realistyczna scena, której nie było | YouTube Studio, sekcja Atrybuty, pole „Wykorzystanie AI” | Pomoc YouTube |
YouTube zaznacza, że oznaczenie nie ogranicza zasięgu filmu ani możliwości zarabiania, a twórcom, którzy konsekwentnie nie ujawniają użycia AI, grozi między innymi usunięcie filmów albo zawieszenie w programie partnerskim. YouTube potrafi też sam dodać etykietę, gdy wykryje w pliku metadane C2PA, a Instagram, gdy wykryje standardowe sygnały użycia AI.
Co grozi za brak oznaczenia
Za naruszenie obowiązków z art. 50 grożą administracyjne kary pieniężne w wysokości do 15 mln euro albo, gdy naruszenia dopuszcza się przedsiębiorstwo, do 3% całkowitego rocznego światowego obrotu z poprzedniego roku obrotowego, zależnie od tego, która kwota jest wyższa (art. 99 ust. 4 AI Act). Dla małych i średnich firm pułapem jest niższa z tych wartości (art. 99 ust. 6).
W Polsce organem nadzoru rynku systemów AI jest Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji, co wynika z art. 5 ustawy z 3 lipca 2026 roku o systemach sztucznej inteligencji (Dz.U. 2026 poz. 1003). Przepisy tej ustawy o kontroli, postępowaniu i karach wchodzą w życie 28 października 2026 roku.
Do tego dochodzą sankcje platform: etykieta dodana z urzędu, ograniczenie zasięgu, usunięcie treści albo, na YouTube, zawieszenie w programie partnerskim.
Oznaczanie treści AI ze StarterVideo
Regulamin StarterVideo w § 12 mówi wprost, że obowiązek ujawnienia obciąża tego, kto treść rozpowszechnia. W praktyce oznacza to cztery rzeczy:
- Oznaczenia maszynowe, takie jak metadane czy niewidoczne znaki wodne, trafiają do plików w zakresie, w jakim zapewniają to modele i platforma. Platforma nie usuwa ich celowo, a Tobie nie wolno ich celowo usuwać, ukrywać, fałszować ani modyfikować.
- Konwersja formatu, kadrowanie, montaż albo kompresja mogą takie oznaczenie uszkodzić, dlatego zawsze dodawaj etykietę widoczną dla odbiorcy.
- Film z Awatarem AI przedstawia postać wytworzoną przez AI, a nie prawdziwego klienta. Oznaczasz go jako treść AI, a gdy jest reklamą, także jako reklamę. Nie wolno przedstawiać go jako autentycznej opinii konsumenta (§ 9 ust. 6).
- Pliki ze StarterVideo pobierasz bez widocznego znaku wodnego, więc napis o AI dodajesz sam, na przykład w Postach albo w Edytorze 2.0.
Grafiki ze studia obrazów i zdjęcia z E-commerce, które realistycznie pokazują produkt w scenie, której nie było, też mogą spełniać definicję deepfake'a. Bezpieczniej je oznaczać, szczególnie w reklamie. Oznaczanie zdjęć w ofertach na Allegro opisujemy w artykule Zdjęcia na Allegro z AI, a granice wykorzystania cudzego wizerunku w tekście Deepfake i wizerunek: czego nie robić z AI.
Najczęstsze pytania
Czy treści AI trzeba oznaczać?
Na podstawie AI Act trzeba ujawnić deepfake, czyli realistyczny obraz, dźwięk albo wideo z AI, które odbiorca mógłby wziąć za prawdziwe, jeśli tworzysz go za pomocą AI w ramach działalności zawodowej. Niezależnie od tego Instagram, TikTok i YouTube wymagają etykiet przy realistycznych treściach AI.
Od kiedy obowiązuje oznaczanie treści AI?
Art. 50 aktu o sztucznej inteligencji stosuje się od 2 sierpnia 2026 roku. Dostawcy generatorów wprowadzonych na rynek wcześniej mają czas do 2 grudnia 2026 roku, ale wyłącznie na oznaczenia maszynowe.
Czy wystarczy znak wodny albo metadane w pliku?
Nie. Komisja Europejska wyjaśnia, że osoba publikująca deepfake nie może polegać wyłącznie na oznaczeniu maszynowym. Potrzebna jest etykieta widoczna albo słyszalna najpóźniej przy pierwszym kontakcie odbiorcy z treścią.
Czy grafikę produktu zrobioną przez AI trzeba oznaczyć?
To zależy od realizmu i kontekstu. Jeśli zdjęcie realistycznie pokazuje produkt w scenie, której nie było, a klient może je wziąć za prawdziwą fotografię, może spełniać definicję deepfake'a, więc bezpieczniej je oznaczyć.
Czy prywatne konto też musi oznaczać treści AI?
AI Act nie obejmuje czysto osobistej, pozazawodowej działalności, ale regulaminy platform obowiązują każdego. Gdy z publikacji regularnie masz korzyść ekonomiczną, Komisja traktuje to jako działalność zawodową.
Czy ten artykuł jest poradą prawną?
Nie. Tekst ma charakter informacyjny, opisuje stan prawny na 30 września 2026 roku i nie jest poradą prawną, a w konkretnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.