Prawa autorskie AI w Polsce: kto ma prawa do grafik i filmów z generatora i co wolno z nimi zrobić

Prawa autorskie AI budzą więcej pytań niż jakikolwiek inny temat wokół generatorów. Krótko: polska ustawa chroni przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, a Trybunał Sprawiedliwości UE wymaga, żeby utwór był własną twórczością intelektualną autora. Dlatego grafika albo film wygenerowane w całości przez AI, bez twórczego wkładu człowieka, co do zasady nie są utworem. Nie znaczy to, że nie możesz ich używać: możesz, także komercyjnie, na zasadach narzędzia, z którego korzystasz.

Poniżej wyjaśniamy, co mówi ustawa i orzecznictwo, co daje regulamin StarterVideo i gdzie kończy się Twoja swoboda. Przepisy sprawdziliśmy w oficjalnych tekstach 30 września 2026 roku.

Czym jest utwór według polskiej ustawy

Ustawa z 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 24) zawiera trzy przepisy, od których zaczyna się każda rozmowa o AI:

• Art. 1 ust. 1: przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci.
• Art. 1 ust. 2¹: ochroną objęty może być wyłącznie sposób wyrażenia, a nie odkrycia, idee, procedury, metody i zasady działania.
• Art. 8 ust. 1: prawo autorskie przysługuje twórcy, o ile ustawa nie stanowi inaczej.

Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z 1 grudnia 2011 roku w sprawie C-145/10 Painer przypomniał, że chroniony jest tylko przedmiot, który stanowi własną twórczość intelektualną autora. Tak jest wtedy, gdy odzwierciedla on osobowość autora, który mógł wyrazić swoje możliwości twórcze przez swobodne i twórcze wybory (pkt 87 do 89). Przy fotografii portretowej chodzi na przykład o inscenizację, pozę, oświetlenie, kadrowanie i kąt ujęcia (pkt 91). Czy w konkretnym przypadku tak jest, ocenia sąd krajowy (pkt 94).

Prawa autorskie AI: kto ma prawa do grafiki z generatora

Z tych zasad wynikają trzy praktyczne wnioski:

1. Wynik automatyczny co do zasady nie jest utworem. Obraz albo film, który w całości powstał automatycznie, bez swobodnych i twórczych wyborów człowieka, co do zasady nie spełnia warunków ochrony. Tak zapisano to także w regulaminie StarterVideo (§ 11 ust. 3).
2. Sam opis zwykle nie przesądza sprawy. Opis (prompt) przekazuje przede wszystkim pomysł, a o konkretnym wyglądzie obrazu, świetle i kompozycji decyduje model. Ustawa chroni sposób wyrażenia, a nie ideę, więc im bardziej wynik zależy od modelu, a nie od Twoich decyzji, tym słabszy argument, że powstał utwór.
3. Twój wkład może być chroniony. Jeśli wynik z generatora twórczo przerabiasz, łączysz z własnymi zdjęciami, tekstem i układem albo montujesz z wielu ujęć film według własnego scenariusza, chroniony może być właśnie ten twórczy wkład człowieka. Czy wystarcza, rozstrzyga ocena konkretnego dzieła.

Co daje regulamin StarterVideo

Prawa do wyników reguluje § 11 regulaminu. Najważniejsze postanowienia:

• Przeniesienie albo licencja. Jeśli do wyniku powstają jakiekolwiek prawa po stronie platformy, przechodzą na Ciebie z chwilą pełnego opłacenia generacji. Gdyby przeniesienie nie było możliwe, dostajesz nieodpłatną, niewyłączną, nieograniczoną czasowo i terytorialnie licencję z prawem do korzystania komercyjnego (§ 11 ust. 3).
• Uczciwie o braku gwarancji. Regulamin mówi wprost, że treści AI bez twórczego wkładu człowieka co do zasady nie są utworami, a podobne polecenia mogą dać podobne wyniki u innych użytkowników narzędzi AI. Platforma nie gwarantuje ochrony autorskiej ani unikalności wyniku (§ 11 ust. 1 i 3).
• Weryfikacja przed publikacją. Przed publicznym albo komercyjnym użyciem sprawdzasz wynik, także pod kątem praw osób trzecich (§ 11 ust. 2).
• Licencje dostawców technologii. Korzystanie z wyników może dodatkowo podlegać bezwzględnie obowiązującym warunkom licencji dostawców modeli (§ 11 ust. 4).
• Twoje materiały zostają Twoje. Zachowujesz prawa do wgranych zdjęć i nagrań, a platforma nie używa ich ani wyników do trenowania własnych modeli AI, nie udostępnia ich publicznie i nie wykorzystuje w swojej promocji bez Twojej odrębnej, wyraźnej zgody (§ 10 ust. 1 i 4).

Pliki pobierasz bez widocznego znaku wodnego. Wyjątkiem jest funkcja zmiany języka nagrania: jej wynik może mieć cichy znacznik dźwiękowy, o czym platforma informuje przy zleceniu albo przy wyniku.

Czy można sprzedawać grafiki AI i używać ich w reklamie

Tak. Regulamin (§ 11 ust. 3) i odpowiedź na stronie pomocy StarterVideo potwierdzają prawo do korzystania komercyjnego, z poszanowaniem licencji modeli i praw osób trzecich. Grafiki ze studia obrazów i klipy ze studia wideo możesz więc wykorzystać w reklamie, w sklepie internetowym, na opakowaniu czy w materiałach dla klienta. Ta sama zasada dotyczy muzyki z sekcji Muzyka i nagrań lektora, bo § 11 obejmuje wszystkie treści wygenerowane w serwisie.

Brak ochrony autorskiej ma jednak dwie konsekwencje:

• Trudniej zakazać kopiowania. Jeśli Twoja grafika nie jest utworem, trudno będzie powołać się na prawo autorskie, gdy ktoś ją skopiuje.
• Nie obiecuj wyłączności, której nie masz. Gdy sprzedajesz projekt klientowi, napisz w umowie, że powstał z użyciem AI i jakie prawa przenosisz. Klient, który zamawia „pełne prawa autorskie”, może oczekiwać czegoś, czego żaden generator nie gwarantuje.

Jak kupować generacje na firmę z fakturą VAT, opisujemy w artykule AI dla firm: grafiki i filmy z fakturą VAT.

Gdzie kończy się Twoja swoboda: cudze prawa

To, że wynik z generatora może nie być chroniony, nie oznacza, że nie może naruszać praw innych osób. Regulamin (§ 11 ust. 1) ostrzega przed przypadkowym podobieństwem do istniejących utworów, osób, marek, melodii lub wzorów, a § 9 ust. 1 zakazuje tworzenia treści naruszających cudze prawa autorskie, znaki towarowe, dobra osobiste oraz prawo do wizerunku i głosu. Najczęstsze pułapki:

• Cudzy utwór i cudza postać. Wierne odtworzenie albo przeróbka konkretnej grafiki, okładki czy bohatera kreskówki może naruszać prawa ich twórcy. Twórcy co do zasady przysługuje wyłączne prawo do korzystania z utworu (art. 17), a korzystanie z opracowania, czyli przeróbki, zależy od jego zezwolenia (art. 2 ust. 2). Utwór, który powstał jedynie z inspiracji cudzym dziełem, nie jest opracowaniem (art. 2 ust. 4), ale granica bywa cienka.
• Znaki towarowe. Cudze logo albo nazwa marki na grafice reklamowej to ryzyko sporu z właścicielem znaku.
• Wizerunek. Rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia osoby na nim przedstawionej (art. 81 ust. 1 ustawy). W StarterVideo wizerunku realnej osoby możesz używać w generacjach wyłącznie wtedy, gdy to Twój wizerunek albo masz wyraźną, udokumentowaną zgodę tej osoby (§ 9 ust. 3).

Szerzej o wizerunku piszemy w artykule Deepfake i wizerunek: czego nie robić z AI, a o obowiązku oznaczania realistycznych treści w tekście Oznaczanie treści AI od 2 sierpnia 2026.

Jak zadbać o swoją pozycję w praktyce

• Zapisuj proces. Zachowaj wersje opisów, referencje i pliki robocze. Jeśli kiedyś trzeba będzie wykazać twórczy wkład człowieka, zapis Twoich wyborów będzie najlepszym materiałem.
• Dodawaj własny wkład. Własny tekst, układ, montaż, własne zdjęcia i scenariusz to elementy, w których widać Twoje decyzje.
• Sprawdzaj wynik przed publikacją. Zobacz, czy nie przypomina cudzego logo, postaci albo zdjęcia.
• Oznaczaj realistyczne treści. Obowiązek ujawnienia deepfake'ów z art. 50 aktu o sztucznej inteligencji obowiązuje od 2 sierpnia 2026 roku niezależnie od praw autorskich.

Stwórz grafikę do użytku komercyjnego

Najczęstsze pytania

Czy grafika z AI jest chroniona prawem autorskim?

Co do zasady nie, jeśli powstała automatycznie, bez twórczego wkładu człowieka. Chroniony może być natomiast twórczy wkład człowieka, na przykład wybór, układ i obróbka, a w konkretnym przypadku rozstrzyga sąd.

Kto jest autorem obrazu wygenerowanego przez AI?

Jeśli w obrazie widać swobodne i twórcze wybory człowieka, autorem tej warstwy może być człowiek, który ich dokonał. Wynik powstały bez takiego wkładu co do zasady nie jest utworem, więc nie ma autora w rozumieniu prawa autorskiego.

Czy można sprzedawać grafiki AI?

Tak, jeśli pozwala na to licencja narzędzia. W StarterVideo dostajesz prawo do korzystania komercyjnego (§ 11 ust. 3 regulaminu), ale nie gwarancję unikalności ani ochrony przed kopiowaniem.

Czy mogę użyć grafiki ze StarterVideo w reklamie?

Tak. Licencja obejmuje użytek komercyjny, a pliki pobierasz bez widocznego znaku wodnego. Realistyczne treści, które odbiorca może wziąć za prawdziwe, oznaczasz jako treści AI, a płatne współprace także jako reklamę.

Czy ten artykuł jest poradą prawną?

Nie. Tekst ma charakter informacyjny, opisuje stan prawny na 30 września 2026 roku i nie jest poradą prawną, a w konkretnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.